ରଥଯାତ୍ରାର ଅଭୁଲା ଇତିହାସ: ଆଜି ଭକ୍ତ ଟାଣୁଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଦିନେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ରଥ ଟାଣୁଥିଲେ ବଳିଷ୍ଠ 'କଳାବେଠିଆ'ପୁରୀ (ଜଗନ୍ନାଥ ନ୍ୟୁଜ୍ ୨୪ ବ୍ୟୁରୋ): ଆଜି ପୁରୀ ରଥଯାତ୍ରାରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭକ୍ତ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ରଥ ଟାଣିବାର ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଉଛନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଆଜିର ଆଧୁନିକ ପିଢ଼ି ହୁଏତ ଜାଣିନଥିବେ ଯେ, ଏକ ସମୟ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ରଥ ଟାଣିବା ପାଇଁ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ଏକ ବଳିଷ୍ଠ ଦଳକୁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଉଥିଲା। ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିରେ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ରଖିଥିବା ଏହି ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କୁ "କଳାବେଠିଆ" କୁହାଯାଉଥିଲା। ଏହି ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ରିପୋର୍ଟରେ ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା କିଏ ଥିଲେ ଏହି କଳାବେଠିଆ ଏବଂ କ'ଣ ଥିଲା ସେମାନଙ୍କର ଅବଦାନ।କାହିଁକି ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲେ କଳାବେଠିଆ?ପୂର୍ବରୁ ପୁରୀର ବଡ଼ଦାଣ୍ଡ ଆଜି ପରି ପକ୍କା ରାସ୍ତା ନଥିଲା। ବାଲି ଓ ମାଟିରେ ଭରିଥିବା ଉବଡ଼ଖାବଡ଼ ରାସ୍ତାରେ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ବିଶାଳ ରଥର ଚକ ବାରମ୍ବାର ଲାଖି ଯାଉଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ କେବଳ ସାଧାରଣ ଭକ୍ତଙ୍କ ପକ୍ଷରେ ରଥକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ଆଦୌ ସମ୍ଭବ ହେଉନଥିଲା। ତେଣୁ ବିଶେଷ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଓ ପରିଶ୍ରମୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କୁ ଏହି ସେବା ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଉଥିଲା। ଗବେଷକଙ୍କ ମତରେ, ସେମାନଙ୍କ ଗାଢ଼ ବର୍ଣ୍ଣ କିମ୍ବା କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରୁଥିବା ବେଠିଆ ଶ୍ରେଣୀ ସହ ସମ୍ପର୍କ ଥିବାରୁ ଏହି ନାମର ପ୍ରଚଳନ ହୋଇଥିଲା।ଐତିହାସିକ ଦଲିଲରୁ ତଥ୍ୟ: ୪୨୦୦ ଥିଲା ସଂଖ୍ୟାଐତିହାସିକ ଦଲିଲ Asiatic Researches ରେ ଉଲ୍ଲେଖ ରହିଛି ଯେ, ରଥ ଟାଣିବା ପାଇଁ ମୋଟ ୪୨୦୦ କଳାବେଠିଆ ନିଯୁକ୍ତ ଥିଲେ। କେଉଁ ରଥ ପାଇଁ କେତେ ଜଣ ନିଯୁକ୍ତ ଥିଲେ, ତାହାର ତଥ୍ୟ ନିମ୍ନଲିଖିତ ପ୍ରକାରେ ରହିଥିଲା:ନନ୍ଦିଘୋଷ ରଥ: ୧୦୦୦ କଳାବେଠିଆତାଳଧ୍ୱଜ ରଥ: ୧୨୦୦ କଳାବେଠିଆଦର୍ପଦଳନ ରଥ: ୨୦୦୦ କଳାବେଠିଆପାରିଶ୍ରମିକ ଓ ସେବାର ବିବରଣୀଇତିହାସ ପୃଷ୍ଠାରେ ସେମାନଙ୍କ ପାରିଶ୍ରମିକକୁ ନେଇ ମଧ୍ୟ ତଥ୍ୟ ରହିଛି।୧୮୦୭ ମସିହାର ରେକର୍ଡ: ରାଜାଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ୪୫୬ ଜଣ କଳାବେଠିଆଙ୍କୁ ରଥ ଟାଣିବା କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇ ପ୍ରତିଦିନ ୩ ଟଙ୍କା ଭତ୍ତା ଦିଆଯାଉଥିଲା।୧୯୬୧ ମସିହାର ତଥ୍ୟ: ଗୁଣ୍ଡିଚା ମନ୍ଦିର ନିକଟରେ ରଥକୁ ଦକ୍ଷିଣ ମୋଡ଼ କରାଇବା ସମୟରେ ମଧ୍ୟ ଏହି କଳାବେଠିଆମାନଙ୍କ ସେବା ନିଆଯାଇଥିବାର ପ୍ରମାଣ ଉପଲବ୍ଧ ଅଛି।କିପରି ହେଉଥିଲା ରଥଟଣା?ରଥ ଟାଣିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବେଶ୍ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଥିଲା। ବରକନ୍ଦାଜମାନେ ଲାଲ୍ ପତାକା ଦେଖାଇ ସଙ୍କେତ ଦେବା ପରେ ହିଁ କଳାବେଠିଆମାନେ ସମସ୍ତ ଶକ୍ତି ଲଗାଇ ରଥକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଉଥିଲେ। ଛେରାପହଁରା ନୀତି ପରେ ସେମାନେ କେବଳ ରଥ ଟାଣୁନଥିଲେ, ବରଂ ଝାଞ୍ଜ, ମଞ୍ଜିରା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ବଜାଇ ରଥ ଆଗରେ ନୃତ୍ୟ ଓ କୀର୍ତ୍ତନ କରୁଥିଲେ। ଏହି ନୃତ୍ୟ ଓ କୀର୍ତ୍ତନ ରଥଯାତ୍ରାର ପରିବେଶକୁ ଅଧିକ ଭକ୍ତିମୟ କରିଦେଉଥିଲା।ଇତିହାସ ପାଲଟିଲା କଳାବେଠିଆ ସେବାସମୟ ବଦଳିବା ସହ ବଡ଼ଦାଣ୍ଡ ପକ୍କା ହେଲା ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଆଧୁନିକ ହେଲା। ଫଳରେ ଧୀରେ ଧୀରେ 'କଳାବେଠିଆ ସେବା' ଇତିହାସର ପୃଷ୍ଠାରେ ସୀମିତ ହୋଇଗଲା। ଆଜି ପୋଲିସ ଓ ପ୍ରଶାସନଙ୍କ ତତ୍ତ୍ୱାବଧାନରେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭକ୍ତ ଶୃଙ୍ଖଳାର ସହ ମହାପ୍ରଭୁଙ୍କ ରଥ ଟାଣୁଛନ୍ତି। ତଥାପି, ପ୍ରତିକୂଳ ପରିସ୍ଥିତିରେ ରଥ ଟାଣୁଥିବା ଏହି ବଳିଷ୍ଠ କଳାବେଠିଆଙ୍କ ଅବଦାନ ଶ୍ରୀଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ଐତିହ୍ୟ ଭାବେ ସର୍ବଦା ସ୍ମରଣୀୟ ହୋଇ ରହିବ।ଓଁ ନମୋ ଭଗବତେ ବାସୁଦେବାୟ ପରଂବ୍ରହ୍ମ ଜୟ ଜଗନ୍ନାଥ ସ୍ବାମୀ 🙏🙏🙏🌷🌷🌷🌷🌷🌷🌷
Jagannath news 24×7
0
Post a Comment